Phân tích 8 câu thơ cuối đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích

Đề: Phân tích 8 câu thơ cuối đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích để làm rõ bút pháp tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du
I. Mở bài:
[như đề trên] Đoạn trích Kiều ở lầu Ngưng Bích đã chứng tỏ điều đó, đặc biệt là ở 8 câu thơ cuối: [trích thơ]
II.Thân bài:
1. Tổng:
– Vị trí đoạn trích: Gia đình bị vu oan, bị lừa, bị làm nhục và bị đẩy vào lầu xanh, Kiều rút dao tự vẫn nhưng không chết. Tú Bà đưa Kiều ra giam lỏng ở lầu Ngưng Bích để thực hiện một âm mưu mới. Với tâm trạng bẽ bàng, Kiều nhớ tới người yêu, nhớ cha mẹ và quay lại tự đối thoại với lòng mình. Nguyễn Du đã chọn cách biểu hiện “tình trong cảnh ấy, cảnh trong tình này”. Mỗi cảnh vật đều làm rõ một nét tâm trạng của Kiều.
– Giải thích thế nào là bút pháp tả cảnh, ngụ tình. Giới thiệu đôi nét về nghệ thuật này trong “Truyện Kiều”.
– Tám câu cuối: bức tranh tâm trạng của Thuý Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích.
2. Phân
-Một loạt các từ láy, các hình ảnh ẩn dụ, các câu hỏi tu từ, điệp ngữ “buồn trông” đã góp phần thể hiện rõ tâm trạng Thuý Kiều. Cảnh và tình uốn lượn song song. Ngoại cảnh cũng chính là tâm cảnh. Đúng như Nguyễn Du từng viết: “Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”.
a. Luận điểm 1: Buồn trông cửa bể chiều hôm
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồn xa xa?
– Một không gian mênh mông cửa bể chiều hôm gợi nỗi buồn mênh mông như trời biển. Hình ảnh con thuyền và cánh buồm thấp thoáng, biến mất trong hoàng hôn biển gợinỗi cô đơn, lạc lõng bơ vơ, gợi hành trình lưu lạc. Cảnh tha hương gợi nỗi nhớ gia đình, quê hương và khát khao sum họp đến nao lòng.
b. Luận điểm 2: Buồn trông ngọn nước mới sa
Hoa trôi man mác biết là về đâu?
Nhìn cảnh hoa trôi man mác trên ngọn nước mới sa, Kiều buồn và liên tưởng tới thân phận mình cũng như cánh hoa lìa cội, lìa cành bị ném vào dòng đời đục ngầu thác lũ. Hình ảnh “hoa trôi” gợi kiếp người trôi nổi, bập bềnh, lênh đênh, vô định và một tâm trạng lo lắng sợ hãi cho tương lai vô định của mình.
c. Luận điểm 3: Buồn trông nội cỏ rầu rầu
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
Nhìn cảnh nội cỏ nhạt nhoà, mênh mông “rầu rầu”: màu của sự úa tàn, thê lương ảm đạm (giống màu cỏ ở nấm mộ Đạm Tiên “dàu dàu ngọn cỏ nửa vàng nửa xanh”, khác màu cỏ trong tiết thanh minh), Kiều có tâm trạng mệt mỏi chán chường, tuyệt vọng và cuộc sống vô vị, tẻ nhạt, cô quạnhvới một tương lai mờ mịt, hãi hùng.
d. Luận điểm 4: Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiêng sóng kêu quanh ghế ngồi.”
Khép lại đoạn thơ lã những âm thanh dữ dội “gió cuốn, sóng kêu” như báo trước những dông tố của cuộc đời sắp ập xuống cuộc đời Kiều. Nàng hốt hoảng, kinh hoàng- chới với như sắp bị rơi xuống vực thẳm sâu của định mệnh.
3. Hợp: Đánh giá chung về nghệ thuật tả cảnh ngụ tình
Có thể nói, thiên nhiên chân thực, sinh động nhưng ũng rất ảo. Đó là thiên nhiên được nhìn qua tâm trạng – được nhìn từ xa đến gần, màu sắc từ nhạt đến đậm, âm thanh từ tĩnh đến động để diễn tả nỗi buồn từ man mác, mông lung đến lo âu, hãi hùng, dồn đến cơn bão táp của nội tâm, cực điểm của cảm xúc trong lòng Kiều. Toàn là hình ảnh về sự vô định, mong manh, sự dạt trôi, bế tắc, sự chao đảo nghiêng đổ dữ dội. Lúc này, Kiều trở nên tuyệtvọng, yếu đuối nhất, vì thế nàng đã mắc lừa Sở Khanh để rồi dấn thân vào cuộc đời ô nhục. Bốn câu thơ lục bát được liên kết bởi điệp ngữ “buồn trông” nghĩa là buồn mà nhìn xa, mà trông ngóng một cái gì mơ hồ sẽ đến làmthay đổi hiện tại, nhưng trông mà vô vọng. “Buồn trông” có cái thảng thốt lo âu, có cái xa lạ cuốn hút tầm nhìn, có cả sự dự cảm hãi hùng của người con gái lần đầu lạc bước giữa cuộc đời ngang ngửa. Điệp ngữ kết hợp với các hình ảnh ẩn dụ đứng sau, câu hỏi tu từ cùng các từ láy “thấp thoáng”,”xa xa”,”rầu rầu”,”ầm ầm” đã diễn tả nỗi buồn nhiều bề trong Kiều với nhiều sắc độ khác nhau, trào dâng lớp lớp như những con sóng lòng. Tất cả tạo nên âm hưởng trầm buồn, trở thành điệp khúc đoạn thơ, cũng là điệp khúc của tâm trạng.
III. Kết bài:
-Ngòi bút của Nguyễn Du hết sức tinh tế khi tả cảnh cũng như khi ngụ tình. Mỗi cảnh thiên nhiên trong đoạn đã diễn tả một sắc thái tình cảm khác nhau của Kiều. Tám câu thơ cuối đoạn trích “Kiều ở lầuNgưng Bích” tạo thành bức tranh tứ bình của tâm trạng, có cấu trúc cân đối hài hòa đã khiến cho bút pháp tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du được nâng lên mẫu mực cổ điển.
– Đằng sau sự thành công của bút pháp tả cảnh ngụ tình ấy là một trái tim yêu thương vô hạn với con người, là sự đồng cảm, sẻ chia xót thương cho một kiếp hồng nhan bạc mệnh và ngầm tố cáo xã hội bất công đã chà đạp lên quyền sống và nhân phẩm con người.

Like page facebook Thầy Khôi dạy Văn để có nhiều tài liệu hơn

Categories: Luyện thi Văn 9

LỊCH HỌC CÁC LỚP 2017-2018 TẠI NHÀ THẦY KHÔI

ĐỊA CHỈ HỌC: 211/26 MINH PHỤNG, F9, Q6
NHẬN HỌC SINH LIÊN TỤC — 0984346280

Phân tích khổ thơ đầu bài Đoàn thuyền đánh cá – Thầy Khôi dạy Văn viết

“Đoàn thuyền đánh cá” là bài thơ xuất sắc, tiêu biểu cho hồn thơ khỏe khoắn của Huy Cận sau Cách mạng tháng Tám. Đặc biệt là ở khổ thơ đầu, nhà thơ đã miêu tả khung cảnh thiên nhiên và đoàn thuyền ra khơi mang một vẻ đẹp kì vĩ, hùng tráng.

               Trước hết, cảnh biển vào đêm được tác giả miêu tả rất đặc sắc:

“Mặt trời xuống biển….lại ra khơi”

Mặt trời được ví như một hòn lửa khổng lồ đang từ từ lặn xuống mặt biển. Trong hình ảnh liên tưởng này, vũ trụ như một ngôi nhà lớn, với đêm buông xuống là tấm cửa khổng lồ và những lượn sóng là chiếc then cài vững chắc. Hình ảnh so sánh kết hợp nhân hóa, mang đậm chất lãng mạn vừa tạo nên vẻ đẹp huyền ảo cho bức tranh thiên nhiên vừa mở ra thời gian cho bức tranh lao động biển cả, đó chính là lúc màn đêm buông xuống – kết thúc một ngày.

               Chính vào thời điểm thiên nhiên bắt đầu trạng thái nghỉ ngơi thì con người lại bắt đầu quá trình lao động của mình:

“Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi

Câu hát căng buồm cùng gió khoi”

Đoàn thuyền chứ không phải chỉ con thuyền ra khơi đã tạo ra sự tấp nập trên biển, gây ấn tượng về một khối lao động đoàn kết vững chãi của con người. Chữ “lại” vừa khẳng định nhịp điệu lao động ổn định của người dân chài ngày qua ngày, vừa thể hiện sự đối lập giữa sự nghỉ ngơi của đất trời và sự lao động của con người. Tác giả đã tạo ra một hình ảnh khỏe, lạ mà vẫn đậm chất hiện thực. Người đánh cá căng buồm và cất câu hát lên, thế nhưng nhà thơ có cảm giác như chính câu hát đó đã làm căng cánh buồm. Câu hát mang theo niềm vui, sự phấn chấn của người lao động trở thành sức mạnh cùng với gió biển làm căng cánh buồm để con thuyền lướt sóng ra khơi. Nghệ thuật ẩn dụ trong hình ảnh thơ lãng mạn này đã góp phần thể hiện một hiện thực. Đó là tâm trạng nao nức, niềm vui phơi phới, tinh thần lạc quan của người dân chài khi ra khơi. Họ ra khơi trong tâm trạng đầy hứng khởi…

Hình ảnh người lao động mới là đề tài quen thuộc của nền văn học hiện đại. Ta đã từng thấy hình ảnh của một anh thanh niên làm công tác khí tượng kiên trì, lặng lẽ trên đỉnh Yên Sơn trong “Lặng lẽ Sapa” của Nguyễn Thành Long; hay một khát vọng cống hiến nhỏ bé trong “Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải. Mỗi nhân vật tuy khác nhau về nghề nghiệp, hoàn cảnh, nhưng họ có chung với nhau tinh thần cống hiến lặng thầm cho Tổ quốc. Đó chính là vẻ đẹp giản dị nhưng rất cao quý của người lao động trong thời đại mới.

Thầy Khôi dạy Văn

So sánh Sông Đà – Sông Hương

Đề 1: Cảm nhận của anh/chị về sự tương đồng và nét độc đáo riêng của hình tượng sông Đà và sông Hương trong hai tác phẩm: “Người lái đò sông Đà” (Nguyễn Tuân) và “Ai đã đặt tên cho dòng sông” (Hoàng Phủ Ngọc Tường).

  1. Mở bài

Sông nước quê hương từ lâu đã là mạch nguồn tuôn chảy trong nền văn chương nghệ thuật dân tộc. Trong đó, có lẽ gợi cảm, độc đáo hơn cả là hình tượng sông Đà trong tuỳ bút “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân và hình tượng sông Hương trong bài kí “Ai đã đặt tên cho dòng sông” của Hoàng Phủ Ngọc Tường. Hình tượng hai con sông ấy dường như đã kết đọng những vẻ đẹp của sông núi quê hương và là những đỉnh cao văn chương của hai nhà tuỳ bút xuất sắc bậc nhất văn đàn.

  1. Thân bài
  2. Sự tương đồng của hai hình tượng

1.1. Sông Đà và sông Hương đều mang những nét đẹp của sự hùng vĩ

  1. Vẻ đẹp hùng vĩ của sông Đà thể hiện qua sự hung bạo dữ dội của nó trên nhiều phương diện :

– Hướng chảy “độc Bắc lưu” …

– Bờ sông dựng vách thành …

– Thác nước dày đặc

– Các hút nước nguy hiểm …

–  Trùng vi thạch thuỷ trận (phần về trùng vi thạch thuỷ trận chỉ gợi sơ qua)

  1. Sông Hương cũng thật hùng vĩ khi đi giữa lòng Trường Sơn

–  Sông Hương là “ bản trường ca của rừng già”  hùng tráng dữ dội “ rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn”, “cuộn xoáy như cơn lốc …”

–  Ở khúc thượng nguồn ấy, sông Hương đầy hoang dã, phóng khoáng-  như “cô gái Di  – gan phóng khoáng và man dại”, có “ một bản lĩnh gan dạ, một tâm hồn tự do và trong sáng”…

1.2. Hai dòng sông đều lấp lánh vẻ đẹp thơ mộng lãng mạn

  1. Sông Đà :

– Dáng vẻ tuôn dài như áng tóc trữ tình…

– Sắc nước thay đổi từng mùa…

– Hội tụ bao vẻ gợi cảm …

  1. Sông Hương :

–  Ở thượng lưu: cũng đã thật trữ tình mĩ lệ “dịu dàng và say đắm giữa những dặm dài chói lọi màu đỏ của hoa đỗ quyên rừng”

–  Khi về đến đồng bằng sông Hương giống như  “ người gái đẹp nằm ngủ mơ màng” giữa cánh đồng Châu Hoá đầy hoa dại được người tình mong đợi đến đánh thức.”

–  Khi vào giữa lòng thành phố Huế sông Hương như“điệu slow tình cảm”- một giai điệu trữ tình chậm rãi dành riêng cho xứ Huế.v.v…

1.3. Hình tượng hai con sông đều được khắc hoạ bằng ngòi bút tài hoa uyên bác: cả hai nhà văn đều đã vận dụng cái nhìn đa ngành, vận dụng kiến thức của nhiều lĩnh vực nghệ thuật để khắc hoạ hình tượng. [phân tích cái nhìn điện ảnh, quân sự, hội họa…]

  1. Nét độc đáo của mỗi hình tượng

2.1. Hình tượng sông Đà :

– Được tô đậm nhất ở nét hung bạo dữ dội – tập trung rõ nét nhất ở hình ảnh trùng vi thạch thuỷ trận: đầy tướng đá, quân nước, hàng tập đoàn cửa tử …

–  Sông Đà được cảm nhận chủ yếu thông qua lăng kính nghiêng về sự phi thường khác lạ: tiếng nước như tiếng rống ngàn con trâu mộng giữa rừng luồng nứa nổ lửa; đá trên sông như những tên tướng mặt gỗ ngược …

–  Sự hung bạo dữ dội của Đà giang đã làm cái nền thể hiện tài hoa trí dũng của người lái đò sông Đà

2.2. Hình tượng sông Hương :

–  Được tô đậm nhất ở nét lãng mạn nữ tính –  sông Hương luôn mang dáng vẻ một người gái đẹp, say đắm tình yêu: “cô gái Di  -gan phóng khoáng…”;  “ người gái đẹp nằm ngủ mơ màng”; “người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya; sông Hương như nàng Kiều trở lại tìm Kim Trọng để nói một lời thề trước khi đi xa… ; trong đời thường sông Hương  “làm một người con gái dịu dàng của đất nước”.

–  Sông Hương được nhìn chủ yếu qua lăng kính tình yêu:

+ Xuôi về phía thành phố là “một cuộc tìm kiếm có ý thức” người tình nhân đích thực của một người con gái đẹp

+ Khi vào giữa lòng thành phố Huế sông Hương “mềm hẳn đi, như một tiếng “vâng” không nói ra của tình yêu”…,

+ Trước khi đổ ra cửa biển, Sông Hương như người con gái dùng dằng chia tay người yêu với ” nỗi vương vấn , cả một chút lẳng lơ kín đáo …

– Thông qua hình tượng Hương giang mang đậm chất nữ tính ấy, nhà văn đã thể hiện được vẻ đẹp lãng mạn trữ tình thơ mộng của đất trời và con người xứ Huế .

  1. Đánh giá chung

–  Qua những vẻ đẹp tương đồng của sông Đà và sông Hương cho thấy sự gặp gỡ của hai ngòi bút ở tình yêu thiên nhiên tha thiết và niềm tự hào đối với non sông đất nước.

– Những nét riêng ở hình tượng sông Đà và sông Hương thể hiện tài năng văn chương độc đáo của mỗi nhà văn

Thầy Khôi dạy Văn

211/26 Minh Phụng, F9, Q6. Nhận học sinh luyện thi 12 liên tục. — 0984346280 —-

​Sự khốn cùng của “tư duy triệu phú”

01/06/2015 17:45 GMT+7

Cuộc sống khó khăn và rối ren, bạn cần một lời khuyên, nhưng từ đâu? Với nhiều người, giải pháp gần nhất là đi mua một cuốn “self-help”. Khái niệm sách “self help” rất rộng, nhưng thường được hiểu là loại sách dạy tu thân, học làm người, chứa đầy lời khuyên thông tuệ và các “bí kíp” để nhanh giàu, nhanh khôn, nhanh thành công…

THỜI CỦA CÁC “BÍ KÍP” CHO KHÔNG

Bước vào một hiệu sách, bạn sẽ thấy chừng một phần ba diện tích kệ sách, thường là khu vực gần cửa nhất, được dành cho thể loại này. Hai mảng bán chạy nhất hiện nay là học làm giàu và phát triển bản thân thường đi kèm với nhau: thay đổi bản thân để thịnh vượng. Nhiều năm qua, những cuốn như Dạy con làm giàuCha giàu cha nghèo, Đọc vị bất kỳ ai, Chiến thắng con quỷ bên trong bản thân, Tôi tài giỏi, bạn cũng thế hay Sức mạnh của tư duy tích cựcluôn nằm trong nhóm sách bán chạy nhất ở Việt Nam.

Gần đây, thậm chí ông Đặng Lê Nguyên Vũ, chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên, còn cho phát không hàng chục triệu cuốn Nghĩ giàu, làm giàu của Napoleon Hill và Đắc nhân tâm của Dale Carnergie cho thanh niên cả nước. Hai cuốn kinh điển này nằm trong một danh sách được ông Vũ gọi bằng cái tên cũng rất self-help là “Tủ sách đổi đời”.

Lý do gì khiến nhiều người đón nhận thể loại sách này nhiệt tình tới như vậy?

Như đã thể hiện qua chữ “đổi đời” của ông Vũ, loại sách này đem lại hi vọng. Bỏ ra vài chục nghìn đồng, người mua sách self-help sở hữu những giấc mơ ngọt ngào. Tuần làm việc 4 giờ hứa có thể giúp bạn “làm việc ít đi 20 lần nhưng thu nhập tăng lên 10 lần”, và khuyên “thuê một trợ lý cách xa nửa vòng trái đất để cô này viết một lá thư ngọt ngào xoa dịu người vợ đang giận dữ của bạn”. Nghĩ giàu, làm giàu không yêu cầu bạn lao động vất vả hay có tài năng, chỉ cần bạn rất, rất mong muốn trở nên giàu có. Cái đó thì không khó.

Đằng sau những ảo tưởng làm giàu kiểu mì ăn liền kia là những dịch chuyển xã hội và thay đổi cơ bản trong triết lý sống của người Việt. Trước hết, hai thập kỷ qua đã tạo ra huyền thoại Từ cậu bé nhà quê thành đại gia mà ông Đặng Lê Nguyên Vũ là một ví dụ.

Nếu như trước kia nhiều người cho rằng giàu nghèo có số và vị trí của mình trong xã hội đã được xếp đặt sẵn thì ngày nay, chứng kiến của cải nảy nở xung quanh mình, họ chuyển sang thái cực kia và tin vào một triết lý lạc quan là bạn hoàn toàn có thể điều khiển được tiền tài và danh vọng của mình nếu nắm được một số “kỹ thuật” nhất định: 23 nguyên tắc của Carnegie, 13 bước của Hill, 8 bài học từ Cha giàu, cha nghèo của Robert Kiyosaki.

Cuộc đời, vốn được quan niệm là bất định, nay được cho là được quản trị bởi một số “bí mật” mà rất may đã được một số tác giả phát hiện và truyền đạt lại, dễ hiểu hơn bản cửu chương.

Thứ nữa, mô hình lao động cùng tập thể, cá nhân dựa vào cộng đồng trong cuộc sống nông nghiệp không còn thích hợp cho một môi trường kinh tế thị trường đầy cạnh tranh. Thay cho một hệ thống hài hòa, vạn vật đều có chỗ đứng của mình, cuộc đời nay được hiểu như một mê cung, một cuộc đua, một rừng rậm, những biểu tượng hay được dùng trong các sách self-help phương Tây.

Trong môi trường này, người ta luôn phải cập nhật các kỹ năng và tái tạo bản thân để mạnh hơn đối thủ, các sách dạy phát triển bản thân đánh vào nỗi lo âu thường trực này. “Cần phải sẵn sàng để ứng phó với những thay đổi, nếu không mỗi người sẽ tự hủy hoại cơ hội tồn tại của mình”, cuốn Ai lấy miếng phó mát của tôi cảnh báo và bán được 26 triệu bản trên toàn cầu.

SÁCH ĐẸP NÓI DỐI

Rất đáng tiếc, đưa sách dạy làm giàu và kỹ năng sống như những cuốn trên cho thanh niên, hay bất cứ ai cũng vậy, là gửi họ và cộng đồng vào con đường cụt bởi những tác động tiêu cực của chúng.

Vấn đề đầu tiên là triết lý của phong trào self-help hiện đại, được đặt nền móng bởi Dale Carnegie với Đắc nhân tâm, là “mỗi người vì chính mình”. “Phát triển bản thân” luôn là một dự án vì mục đích cá nhân, không có chỗ cho những vấn đề của cộng đồng và hoạt động xã hội.

Trong thế giới quan đó, con người là một động vật ích kỷ và nông cạn. Họ thích được nghe tới tên mình, muốn được tỏ ra quan trọng và thèm khát sự khen ngợi. Thay vì làm cho con người tốt đẹp lên, Carnegie đánh vào bản năng vị kỷ của họ và khuyên người ta lợi dụng nó. Con người chỉ là những loại cá khác nhau, và bí mật để đạt được thành công là “học được cách móc mồi vào lưỡi câu phù hợp với từng loại cá”.

Nhiều nguyên tắc của Đắc nhân tâm phục vụ cho những con người giả tạo, cơ hội và thao túng. Trong cuốn sách, một đại tư bản tự hào vì ông có thể gọi nhiều công nhân của mình bằng tên riêng nên “chưa hề có một cuộc đình công nào xảy ra tại các nhà máy thép của ông”. Ở đây có một ẩn ý xã hội sâu xa hơn: thay vì phải xây nhiều nhà vệ sinh hơn cho các nữ công nhân dệt may, các ông chủ hãy cố học thuộc tên riêng của họ và thế là mọi chuyện đều ổn thỏa cả.

Nếu như trước kia giá trị sống của người Việt là trở thành người quân tử, ưu việt về đạo đức và vững vàng về luân lý thì ngày nay với nhiều người, mục tiêu đơn thuần chỉ là tạo ra một bộ mặt khả ái, bởi như Carnegie giải thích, thành công “được định nghĩa phần lớn qua việc người khác nhìn bạn như thế nào”.

“Với Carnegie – Steven Watts, tác giả cuốn tiểu sử về ông, viết – trọng tâm dịch chuyển từ việc xây dựng những giá trị đạo đức bên trong mỗi người sang xây dựng những ấn tượng mà người ta gây cho người khác”. Carnegie nói về “thương hiệu bản thân” trước khi chữ này tồn tại. Nhà văn Sinclair Lewis phê phán Carnegie đã thay thế những chữ niềm tin, danh dự, cao thượng trong những cuốn sách học làm người trước kia bằng chữ giàu có. Ông đánh đồng sự đẹp đẽ của tính cách con người với khả năng kiếm tiền.

Và như vậy, thách thức của cuộc đời không còn là việc đi tìm một ý nghĩa sống trong cộng đồng của mình nữa mà là giám sát và quản lý bản thân để trở nên giàu có. Cho rằng không khi nào là quá sớm, một số nhà trẻ nhanh nhạy ở Việt Nam tổ chức những khóa học “Dạy trẻ kỹ năng lãnh đạo bản thân từ những năm đầu đời”. Viễn cảnh ở đây là những đứa trẻ sớm điều khiển được người khác và theo dõi hiệu quả của bản thân như của một cỗ máy.

LẢNG TRÁNH HIỆN THỰC

Bên cạnh tham vọng “đọc vị” người khác, “tư duy tích cực” là một trụ cột cơ bản khác của văn hóa self-help, và như tác giả Barbara Ehrenreich lập luận trong cuốn Sự quảng bá triền miên tư duy tích cực đã làm xói mòn nước Mỹ như thế nào, nó đang gặm nhấm nền tảng xã hội.

Ở đây “tư duy tích cực” không liên quan gì tới một thái độ sống lạc quan. Nó là một kiểu niềm tin, có thể gọi là mù quáng, là người ta có thể dùng ý nghĩ để điều khiển những gì xảy ra với bản thân. Bạn muốn giàu? Bạn phải thật sự, luôn luôn và sắt đá tin mình sẽ giàu. Vì thế mà các nhà trẻ nói trên cho lũ trẻ mẫu giáo hằng ngày lặp lại các câu như: “Tôi là một thần đồng trong lớp học” và “Tôi đang trên con đường tạo ra sự giàu có tuyệt vời”.

Cuốn Nghĩ giàulàm giàu yêu cầu bạn viết số tài sản mình muốn có lên một tờ giấy và đọc to nó lên ngày hai lần vào buổi sáng và buổi tối. Cần làm như vậy vì tiền bạc “tuy không nói năng được nhưng có thể nghe thấy khi ai đó khao khát gọi tên nó” – tác giả đoan chắc. T. Harv Eker, tác giả Những bí mật của tư duy triệu phú, hướng dẫn bạn đọc “cài đặt” tư duy của người giàu bằng cách đặt tay lên tim và nói: “Tôi là một người đón nhận tuyệt vời. Tôi sẵn sàng và rộng mở đón nhận những lượng tiền khổng lồ đến với cuộc đời tôi”. Sau đó cần chạm lên đầu mình và nói: “Tôi có tư duy triệu phú”.

Đằng sau “tư duy tích cực” này kia là quan điểm nguy hiểm rằng bản thân mỗi người, giàu có hay bần hàn, hoàn toàn chịu trách nhiệm về cuộc đời của mình, và đó là lý do hoàn hảo nhất để người giàu tự tán dương mình và phủi tay chối bỏ trách nhiệm xã hội. Gần đây người ta tâm đắc với câu “35 tuổi mà còn nghèo, đấy là tại bạn”. Thông điệp ở đây là gì? Nghèo đói không thuộc về trách nhiệm của quyền lực – họ vô can. Người nghèo nghèo vì họ không có “tư duy triệu phú”.

Quan điểm này bỏ ra ngoài những bất bình đẳng trong xuất thân, trong tiếp cận giáo dục và y tế. Nó không đặt câu hỏi về những bất công trong xã hội, không bàn tới công lý lẫn thể chế, nó không có khái niệm những nhóm người dễ tổn thương. Nó bỏ qua đúc kết dân gian “con sãi ở chùa lại quét lá đa”.

Tệ hơn, tư duy này làm những người nghèo bên lề xã hội cuối cùng quay ra tự trách cứ bản thân, thay vì phê phán các tương quan và chính sách xã hội đẩy họ vào trạng thái này. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng “tư duy tích cực” được dùng như một công cụ kiểm soát xã hội. Barbara Ehrenreich dẫn ra rằng khi các tập đoàn Mỹ sa thải hàng loạt nhân viên vào thập niên 1980 cũng là lúc họ thuê nhiều nhất các diễn giả về “tư duy tích cực” tới để xoa dịu những người bị đuổi việc và để những nhân viên chưa bị đuổi tiếp tục lao vào cày cuốc.

Và cuối cùng, “tư duy triệu phú” kiểu “tự kỷ ám thị” đó cổ xúy sự dịch chuyển của các giá trị đạo đức. Nếu như trước kia người ta tôn vinh các cá nhân theo đuổi một cái nghiệp, cống hiến, say mê, thì bây giờ sự say mê duy nhất được ngưỡng mộ là say mê làm giàu. Và sự giàu có mới nổi cần một biện minh về đạo đức để được chấp nhận và tôn trọng.

Trên nền tảng đạo đức mới này, giàu có nghĩa là thành công, với Napoleon Hill thì nó còn “không cần lời xin lỗi”. Làm giàu không những đã trở thành đích sống, mà còn là một đức hạnh, “làm giàu là vinh quang”. Hệ quả là gì? Trong khi tôn vinh người giàu, người ta rất dễ đi đến kết luận thứ hai rằng người nghèo làm xấu hổ đất nước, là gánh nặng của cộng đồng. Napoleon Hill viết: “Chúa đứng bên những người quyết tâm làm giàu”.

Đáng ngạc nhiên là chưa một ai thắc mắc nếu hàng triệu cuốn sách dạy “tư duy tích cực” và làm giàu có hiệu quả thì GDP quốc gia hằng năm đã phải tăng như thế nào rồi. Nhưng các ý tưởng self-help không khuyến khích các câu hỏi, chúng chỉ yêu cầu người đọc tin vào chúng. Nếu bạn chưa giàu thì có nghĩa là bạn chưa tin đủ, bạn cần mua thêm sách, nghe thêm băng, tới dự thêm các buổi thuyết trình.

Theo Salerno – tác giả cuốn Phong trào tự lực đã làm nước Mỹ trở nên bất lực như thế nào, cứ chừng 18 tháng người đọc self-help lại mua một cuốn sách mới. Sự khốn cùng của kiểu “tư duy triệu phú” này là ở chỗ nó làm tê liệt khả năng tư duy độc lập, phản biện và ý thức xã hội, những điều đang thiếu ở Việt Nam. Nó không dẫn tới khai sáng và minh triết. Đám đông đi theo nó vừa phỉnh nịnh vừa giẫm đạp lên nhau để đạt được mục đích của mình, tin tưởng rằng chính nghĩa và đạo đức thuộc về kẻ giàu có.

 

Categories: Uncategorized

Bảo Lộc du kí

28/01/2012 4 comments

Vậy là sáng mùng năm tết, trong một phút giây “bốc đồng”, bạn Khôi đã xách xe chạy lên Bảo Lộc để ngắm cảnh rồi…về! Và dưới đây là chùm ảnh ghi lại một ngày dài nhưng thú vị của bạn Khôi

Khởi hành khá trễ, gần 9h sáng mới chạy ra khỏi nhà, trực chỉ hướng Đà Lạt. Đi một chút đã tới sông La Ngà, ghi lại được những bè cá thả đặc trưng của dòng sông mênh mông này

thả cá bè trên sông La Ngà

Rồi cũng  đến địa danh đá Ba Chồng của huyện Tân Phú, ba cục đá vẫn sừng sững đứng đó như ngàn năm trước, dù nó rất có chiều hướng là muốn đổ sụp xuống đường (một điều hết sức tế nhị, sao lại gọi là đá Ba Chồng nhỉ? Lẽ ra là đá chồng ba chứ, nó là ba cục đá chồng lên nhau mà, chứ có phải cục đá lấy…3 chồng đâu cà!)

Đá ba chồng (chồng ba thì hay hơn)

Đi xa hơn là đến rừng cây giá tỵ, là loại rừng đặc dụng của nhà nước, chuyên làm báng súng cho quân đội, kéo dài cả một chặng đường dài, mùa này cây khô queo chứ ko tươi tốt như mùa mưa. Lâu lắm rồi mới thấy lại rừng cây này.

Rừng cây giá tỵ đặc dụng

Chạy qua rừng giá tỵ không xa là hết địa phận Đồng Nai, tức là tới huyện Đạ Hoai của Lâm Đồng, mà dễ nhận biết nhất là địa danh Madagui. Tới đây mình mặc áo khoác, đeo kính đen, chuẩn bị hành trình thiên lý lên Bảo Lộc

Nhà thờ Madagui

Chạy đường thẳng, trời lành lạnh đúng kiểu cao nguyên, đèo Chuối đã xuất hiện trước mặt, khoái quá đi mất! Đèo Chuối, đèo Bảo Lộc, đèo Pren là 3 con đèo cần phải qua để đến Đà Lạt, khà khà, chuẩn bị tinh thần vượt đèo lần đầu tiên trong đời bằng xe máy

Đèo chuối

Đèo chuối không cao lắm, cũng không có vực thẳm như đèo Bảo Lộc. Được cái mát lạnh một cách kì lạ, bởi có nhiều đoạn hai vách núi như đổ sát vào nhau tạo thành cái cổng vòm, tiếc là không chụp lại được cảnh ấy vì nhiều xe quá, ko dám dừng giữa đèo

Đèo chuối

Hết đèo Chuối phải dừng lại đổ xăng để tiếp tục “bò” lên đèo Bảo Lộc. Cái trạm xăng mình đổ có tên hết sức lãng mạn: Santa! (nhớ ông già Noel wá!)

    cây xăng santa

Và đèo Bảo Lộc đã xuất hiện trong tầm mắt, khà khà, ko ngờ có ngày mình dám cả gan leo đèo Bảo Lộc, như cái ước mơ ngàn đời

Đèo Bảo Lộc

Chặng đường 10 cây số leo đèo bắt đầu!

Trước mắt là đường dốc quanh co, nhưng kinh dị nhất là nhìn xuống dưới vực sâu, sợ thật

Đèo bảo lộc

Một bên vách đá, một bên vực sâu, còn gì kinh dị hơn…

Đi được khá lâu, khi xe đã bắt đầu nóng máy, vít ga thấy không còn ăn nữa, hơi lo, lỡ chỗ này mà hư xe thì chỉ có chết!

May mắn thay, có chặng dừng chân ngay một đoạn đèo cua gấp 90 độ. Chặng dừng này có tượng đài Đức Mẹ-xây dựng từ những năm 1974-khách du lịch vẫn dừng lại khấn, đọc kinh trên con đường lữ thứ, mong được bình an đi đến nơi về đến chốn an toàn

Tượng đài Đức Mẹ

Nơi đây bắt gặp một cụ già đang bán hoa bất tử cho du khách, nhìn thấy nụ cười mà cảm thấy xúc động quá!

Phía sau trạm dừng này là một dòng suối lớn, nghe róc rách, róc rách

Sau 15 phút dừng chân cho máy xe nguội bớt, mình trang bị 2 chai nước suối, 1 bịch snack, rồi lại tiếp tục lên đường, trực chỉ thành phố Bảo Lộc. Lúc này đã 11h, nhưng trời mát lạnh. Cả khu này không có sóng viettel, canh dữ lắm mới có được cục sóng để gọi về cho má, nói: “Má ơi, Khôi đang ở đèo Bảo Lộc!”. Dù không thấy, nhưng có thể tưởng tượng ra hai con mắt má tròn xoe cỡ nào, và có nghe léo nhéo tiếng con Bé kêu réo tên mình vì ko cho nó đi theo!

Hành trình lại tiếp tục với…đèo và đèo…

Tấm này chụp lại đoạn đường đã qua, nhìn thấy sao mà nó khúc khuỷu thế ko biết

Đi qua miếu Ba Cô, thấy xe cộ tấp nập ghé vào nghỉ chân và dâng hương, nhưng mình hơi sợ sợ nên ko dám ghé lại. Đi được một lúc, gặp quãng đường lánh nạn ghé vào cho xe nghỉ, đồng thời chụp hình thêm mấy tấm cảnh núi non hùng vĩ.

Cho em chiến mã của mình một tấm hình nào!

Đến trạm dừng của Tâm Châu, nhớ cách đây hơn chục năm, lần đầu tiên mình đi Đà Lạt cũng ghé vào chỗ này để ăn trưa, xem ra giờ vẫn ko thay đổi gì

Đây đã là ngoại ô thành phố Bảo Lộc, thung lũng chè dọc hai bên đường, đẹp ơi là đẹp

Đến trung tâm thành phố Bảo Lộc thấy có cái hồ đẹp ghê

Khà khà, vậy là coi như cái thú đi Bảo Lộc đã hoàn thành, nhưng mình vẫn muốn chạy thêm chút nữa để chụp tấm hình này: chỉ còn 99km nữa sẽ đến Đà Lạt! Khà khà

Vậy là, quành đầu xe về, thỏa nguyện rồi, hehehe. chặng về đơn giản hơn, chỉ việc xổ đèo Bảo Lộc, nhưng thú nhất là qua mỗi khúc quanh, lại thấy như non nước mở ra trước mắt mình, hùng vĩ không tả nổi, cảm xúc lâng lâng, tự hào giang sơn cẩm tú ghê

Trên đường về, thấy dưới vực có một cái cây nổi bật giữa đám đông, thấy ngồ ngộ

Xổ hết đèo Bảo Lộc, bỗng gặp một con suối lớn, rất đẹp, thấy người ta dừng xe xuống đó chụp hình, thậm chí là…tắm nữa. Chụp ảnh cưới ở đây thì tuyệt

Xuôi dòng thêm một chút có một cây cầu nhỏ bắc qua, tên cầu rất ấm áp: cầu Nghĩa Tình, hình như là do một nhà dân nào đó xây dựng, cầu khá cao, đi rất là…hồi hộp, mình đi lên giữa cầu, thấy gió thổi cầu đung đưa sợ điếng hồn! Liền chạy thục mạng về xe, thề lần sau ko lên nữa

Mặt cầu được hàn bởi những thanh sắt nhỏ, nhìn thấy cả lòng suối

Được cái là đứng giữa cầu chụp hình rất là đẹp, dù vừa chụp vừa run, bởi độ cao ko phải là thứ mình yêu thích gì cho lắm

Vậy là xong, cất máy ảnh vào túi, thẳng tiến về nhà. Một ngày thật tuyệt vời, năng lượng dư thừa đã giải phóng hết, thấy mình thật sảng khoái! Chuyện quan trọng nhất là, đi Đà Lạt bằng xe máy là chuyện dễ dàng, để bữa nào rảnh rủ mấy thằng ku lớp mình đi một chuyến cho đã đời. He he, Đà Lạt ơi, chào mi trong một tương lai ko xa!

Categories: duykhoi Entry

Nam Cát Tiên du kí

25/01/2012 8 comments

Hôm nay, mùng 3 Tết 2012, một ngày đẹp trời, lại tổ chức chuyến đi thường niên vào nhà bạn Duy, ở nơi tận cùng thế giới: xã Phú Lý, cái nơi có voi hay về phá nhà dân mà lâu lâu ti vi vẫn đưa tin.

Đi từ lúc 7h sáng, trời vẫn còn lạnh, nhưng nắng trong, đường rộng và vắng, đi rất thích. Hai bên đường là…rừng nguyên sinh đúng nghĩa, điểm xuyết là những bụi hoa dại đủ màu sắc, cực kì đẹp và lãng mạn. Khoảng 9h đã vào đến Phú Lý, giữa vườn nhà bạn Duy có một hồ hoa súng đẹp tuyệt vời

hoa súng rất đẹp

Và sau giây phút nghỉ ngơi thảnh thơi, cả nhóm quyết định đi chơi thác trong rừng Nam Cát Tiên.

Ôi, con đường đi thác đúng nghĩa đen là con đường đau khổ, vì đường đất đỏ bị xe tải chở gỗ cày nát, chạy một đoạn có trăm  mét mà mất cả 10 phút trầy trật.

Chưa hết, có những cái dốc đá cao ngất trời, thế mà xe máy của mình cứ bon bon len lỏi luôn lách qua hết, mình ngẫm lại cũng phục mình ghê, tiếc là do chạy xe căng thẳng quá nên ko chụp lại đc cái dốc đá

Đường lầy lội thấty sợ

Và có những đoạn len lỏi giữa rừng nguyên sinh, lúc thì cây gỗ to, lúc thì tre trúc, cứ như lạc nơi nào bên Amazone

Xuyên rừng tre trúc

Khi gần đến thác, có một cái đập tràn tuyệt đẹp, nước trong vắt, có thể uống được, cảnh nhìn thực tế đẹp không tả được, chụp lại thấy mất cái thần, giá mà mọi người có thể đến đó nhìn tận mắt

Cảnh đẹp nơi đập tràn

Đập tràn qua đường đi

Còn đây là ngay cổng xả của đập, tụi mình chỉ cần vui tính xoay cái cổng này là có lũ ngay! May mà đứa nào cũng hiền, he he he

Cổng xả đập

Và cuối cùng cũng đến thác giữa rừng, 3 dòng nước trắng đổ xuống, tuyệt đẹp. May mà bữa nay vắng người, ko sợ có người giành thác!

Thác nước

Và nơi thác đã chụp được…xác ve sầu sau khi lột xác bám trên đá, nguyên sơ

Và mình cũng mò lên đỉnh thác để xem coi có cái gì ở trên đó, tui đang đứng ở trên đó!

Và đến lúc ra về, bi kịch xuất hiện: xì bánh xe!

Cứ nói thế này cho dễ hiểu, bạn ở giữa một khu rừng nguyên sinh, nơi có voi hay xuất hiện, chưa kể có cọp, beo, hay gì gì đó ở trong rừng, và bạn bị xì xe, ko chạy được. Ừ, thì cũng ko có gì nhiều, đúng ko. May mà tìm đc một trạm kiểm lâm, mượn họ cái ống bơm để sơ cứu và chạy về đến nhà an toàn, thật là thần kì. Từ vụ này nhất quyết phải chuẩn bị đồ thật kĩ để đi phượt lần sau. Hú vía!

Trên đường về có ghé chụp lại lòng hồ thủy điện Trị An, hồ đá rất đẹp

Về đến nhà là 5h, vội vàng tắm rửa để đi họp mặt lớp. Thế là kết thúc một ngày dài, một ngày tuyệt vời.

Categories: duykhoi Entry